Inleiding

Naast de bezuinigingen, die de gemeenten treffen in de algemene uitkering die ze van het Rijk ontvangen, bezuinigt het Rijk ook specifiek op regelingen in de sfeer van inburgering, werk en bijstand. Deze bezuinigingen treffen dus vooral het programma Werk, Zorg en Inkomen.

In grote lijn gaat het om de volgende ontwikkelingen:

· Het verlagen van het budget bijzondere bijstand en minimabeleid van € 1.5 mln.

· Het verlagen van het budget rond het nieuwkomersbeleid van € 0.6 mln.

· Het wegvallen van de subsidieregeling klantmanagement na 2005: € 0.6 mln.

· Het fors verminderen van de reserve integratiebeleid/ oudkomersbeleid.

De gemeente Delft neemt maatregelen om de negatieve effecten daarvan zoveel mogelijk te beperken. Het doel van de gemeentelijke bezuinigingsoperatie is uiteraard, dat de gemeenteraad een begroting kan vaststellen, waar de inkomsten en uitgaven over meerdere jaren in evenwicht zijn. De bezuinigingen worden gerealiseerd in een periode van drie jaar: 2005-2007. Voor het programma Werk, Inkomen en Zorg wordt in totaliteit een bezuinigingspakket van ruim € 0,5 miljoen voorzien. Dit bezuinigingspakket is hierna beknopt beschreven, waarbij de aantekening past dat de voorstellen nog nader worden uitgewerkt.

Actuele ontwikkelingen

Werk, scholing en integratie

Het rijk bezuinigt fors op de gemeentelijke reïntegratiemiddelen. Bij de huidige stijging van de werkloosheid komt de sluitende aanpak in de bijstand in het gedrang. Ook komen de uitstroomdoelstellingen van de gemeente Delft onder druk te staan. Om dit te voorkomen wordt meer nadruk gelegd op het verhogen van het rendement van ingekochte scholing en trajecten (aanscherping van regie en klantmanagement), het vormgeven van een nieuw werkinstrumentarium en het bieden van maatwerk. De sluitende aanpak van de jeugdwerkloosheid wordt in dit kader doorontwikkeld. Het Regionale Meld en Coördinatie-loket voor jongeren zal in dit verband worden versterkt. Van daaruit zullen ook stages voor jongeren worden uitgezet.

Het in het Beleidsplan Werk en Inkomen geformuleerde werkinstrumentarium wordt grotendeels in 2005 ingevoerd. Het jaar 2004 is een overgangsjaar. Het nieuwe stelsel bestaat uit proefplaatsingen (met behoud van uitkering), opstapbanen (tijdelijke banen) en de blijversregeling (voor werkzoekenden van 55 jaar en ouder zonder perspectief op de arbeidsmarkt). Voor cliënten voor wie dit stelsel niet toereikend is, worden in 2004/2005 maatschappelijke stages en zorg- en sociale activeringstrajecten ontwikkeld.

Door middel van de “werkagenda” worden Delftse werkgevers op een concrete én praktische wijze bij deze vraagstukken betrokken. Samen met de Delftse ketenpartners in het reïntegratiebeleid wordt een vijftal producten prominent onder de aandacht van werkgevers gebracht en gezamenlijk verder uitgewerkt. De onderlinge samenhang en de dienstverlening naar het bedrijfsleven krijgt hiermee een stevige impuls.

De subsidieregeling voor het regionale arbeidsmarktbeleid is per 2004 vervallen.

Gelet op het belang van regionale samenwerking in het kader van het Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid is de inzet van aanvullende gemeentelijke middelen gewenst.

Om het rendement van de ROC-scholing te vergroten, wordt de huisvesting van Mondriaan in Delft geconcentreerd op één locatie.

De wetgeving rondom inburgering (oud- en nieuwkomers) zal ingrijpend wijzigen. Afhankelijk van precieze invulling heeft dit vanaf 2004/2005 organisatorische en financiële consequenties voor de gemeente.

Inkomen en kinderopvang

Naast bezuinigingen op het gebied van werk en algemene bijstand is de gemeente wat betreft de bijzondere bijstand door het Rijk structureel gekort. Voor het financiële probleem wat hierdoor ontstaat, zal een oplossing gezocht moeten worden. In het Beleidsplan Werk en Inkomen 2004-2007, dat begin 2004 is vastgesteld, is hiervoor een aanzet gegeven.

Vanaf 2005 is de nieuwe Wet Basisvoorziening Kinderopvang van kracht. In 2004 zullen de voorbereidingen plaatsvinden voor de uitvoering deze nieuwe wet. Daarbij draagt de gemeente primair de verantwoordelijkheid voor de kinderopvang voor bijzondere doelgroepen, bijvoorbeeld mensen in een traject naar werk.

Zorg.

Eerstelijnsgezondheids- en JGZ-centra

Er zijn zeven locaties voor gezondheidscentra die worden gerealiseerd concreet worden uitgewerkt. Begin 2004 wordt het gezondheidscentrum Wippolder geopend en start daar het eerste jeugdgezondheidszorgteam. Het tweede team zal voorjaar 2004 in Buitenhof starten. In ieder gezondheidscentrum zal een JGZ-team worden gehuisvest.

Naar verwachting is in 2006 iedere Delftse wijk voorzien van een gezondheidscentrum.

Met de GGD, de Stichting Maatzorg en andere bij de jeugd(gezondheids)zorg betrokken instellingen wordt intensief overlegd over de toekomst van de jeugdgezondheidszorg; inhoudelijk, organisatorisch en financieel. Verdere integratie staat daarin centraal. Lastig is daarbij dat de gemeente Delft minder geld van het rijk krijgt voor de uitvoering van de 0-4 jarigen zorg, dan Maatzorg voorheen voor Delftse 0-4 jarigen uit de AWBZ ontving. Tegelijk stelt integraal en wijkgericht werken nieuwe eisen aan huisvesting (6/7 wijken), bereikbaarheid (inloopspreekuren) en ICT. Door een flexibele bedrijfsvoering en huisvesting zal dit zoveel mogelijk gerealiseerd moeten worden, ook in financiële zin. Het is echter te verwachten dat van de gemeente nog een structurele bijdrage gevraagd zal worden.

Gehandicaptenbeleid/WVG

Door onder andere de vergrijzing en het beperkte aanbod aangepaste woningen, blijft het aantal WVG-verstrekkingen toenemen. Dit geeft druk op het budget. In 2004 wordt een aantal bezuinigingsmaatregelen ingevoerd. In het kader van die bezuinigingen is besloten de verwachtingen voor de uitgaven WVG te betrekken bij de voorbereiding van de Programmabegroting 2005-2008.

Geïntegreerde indicatiestelling en Wet maatschappelijke zorg

In 2004 is de geïntegreerde indicatiestelling (AWBZ, GGZ, Gehandicapten en WVG) bij het Regionaal Indicatie Orgaan (RIO) gerealiseerd. Met veel inzet binnen het RIO zijn de procedures nu beter op orde en zijn de wachtlijsten weggewerkt. Het RIO staat echter een nieuwe ontwikkeling te wachten. De indicatiestelling voor AWBZ-aanspraken wordt per 1 januari 2005 gecentraliseerd. Een en ander zal er naar verwachting toe leiden dat de met de indicatiestelling AWBZ samenhangende middelen uit het gemeentefonds overgeheveld zullen worden. Aangezien Delft de afgelopen jaren aanzienlijk meer budget heeft gestoken in AWBZ indicering dan de compensatie via het gemeentefonds, zal daardoor budget bij de gemeente kunnen vrijkomen. In welke mate dat zal zijn, is afhankelijk van het resultaat van overleg tussen het ministerie en de VNG.

Van belang voor de cliënten is vooral of het mogelijk blijft het RIO te handhaven als centraal loket voor AWBZ én WVG én een aantal andere voorzieningen.
Een andere ontwikkeling op dit vlak is de komst van de Wet Maatschappelijke Zorg (WMZ) in 2006. In grote lijnen wordt bij de WMZ uitgegaan van een overheveling van taken/functies vanuit de WVG, de Welzijnswet en de AWBZ (inclusief middelen). De verantwoordelijkheid komt bij de gemeente terecht. De relatie met het RIO door middel van (geïntegreerde) indicatiestelling WMZ blijft dan wel een logische. De jaren 2004 en 2005 zullen in het teken staan van de voorbereiding op deze nieuwe wet.

Maatschappelijke opvang

De instellingen voor maatschappelijke opvang werken in 2004 hun samenwerking verder inhoudelijk en organisatorisch uit. Voor een aantal functies wordt gezocht naar vervangende huisvesting. Het Dienstencentrum Over De Brug heeft daarbij prioriteit. In 2004 wordt voor het Dienstencentrum een nieuwe lokatie aangewezen.

De politie Delft is eind 2002 gestart met een aanpak van veelplegers. Die aanpak richt zich op de Delftse top-10. Voor iedere veelpleger wordt een individueel trajectplan opgesteld. Daarbij kan in onze regio gebruik gemaakt worden van een door Parnassia ontwikkeld programma, dat door de rechter in plaats van detentie kan worden opgelegd. Het reïntegratietraject (begeleid wonen en intensieve begeleiding in het natraject) moet de gemeente bekostigen.

OGGZ: meldpunt en inzet zorg en hulp

Het gaat bij de OGGZ om de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor kwetsbare personen die niet zelfstandig of vrijwillig van de beschikbare voorzieningen gebruik maken of om risicogroepen. Dat wil zeggen, mensen die aantoonbaar risico lopen om (ernstige) psychische problematiek te ontwikkelen.

In 2004 wordt in samenwerking met de betrokken zorginstellingen een aanpak ingericht om diegenen die zorg mijden maar wel nodig hebben actief op te sporen en gericht zorg en hulp aan te bieden. Essentieel daarbij is dat er een meldpunt is waarbij zorgwekkende situaties kunnen worden gemeld en waar vanuit gecoördineerd deze situaties worden opgespoord en zorg en hulp wordt aangeboden. Hierbij wordt uitgegaan van het integreren van bestaande meldpunten. Gestreefd wordt naar een meldpunt in Delft, dat als een soort poortwachter de gemelde problemen opspoort, begeleidt en aanpakt.

De bedoeling is dat het meldpunt medio 2004 wordt opgericht. Verdere uitbouw zal in 2005 plaatsvinden. De in te zetten zorg en hulp zal zich vooral richten op zorg (zoals GGZ en maatschappelijk werk), maatschappelijk herstel (activiteiten en activering), wonen (voorkomen huisuitzettingen en overlast) en inkomen (schuldhulpverlening en budgettering).

2. Doelstellingen

Dit alles resulteert in de volgende doelstellingen voor het begrotingsjaar 2005

A. Werk, inkomen en volwasseneneducatie

· Het Beleidsplan Werk en Inkomen 2004-2007 wordt uitgevoerd en in december voor de periode 2005-2008 geactualiseerd. Het in deze plannen beschreven nieuwe werkinstrumentarium is in 2005 volledig beschikbaar. Doelen per instrument/doelgroep worden opgenomen in het Prestatieboek 2005.

· De aanpak jeugdwerkloosheid houdt in 2005 voorrang. De keten rond schooluitval-jeugdwerkloosheid wordt verder versterkt.

· Door bijzondere bijstand, budgetbeheer en schuldhulpverlening in te zetten voor mensen die via het loket-OGGZ gevonden worden, kan armoede gerichter worden bestreden.

· Het ongeoorloofd verzuim in de educatie komt op 5%. De centrale huisvesting van Mondriaan is/wordt gerealiseerd.

· De regionale samenwerking rondom arbeidsmarktbeleid is door middel van gemeentelijke inzet gecontinueerd.

· Het bereik en het aanbod van de Delftpas wordt verder vergroot.

B. Gezondheid(szorg)

· 2004-2006 realisatie zes nieuwe/verbeterde gezondheidscentra met JGZ-teams.

· Visie Wonen/Zorg/Welzijn en nota Integraal Gehandicaptenbeleid (incl. deel 2: arbeid, onderwijs en vrije tijd) zijn vastgesteld en worden uitgevoerd.

· Vervangende huisvesting van een aantal bestaande dag- en nachtlocaties wordt gerealiseerd.

· Geïntegreerde indicatiestelling wordt gecontinueerd.

· De aanpak meldpunt OGGZ wordt verder uitgebouwd.

· De gemeente bereidt de invoering van de Wet Maatschappelijke Zorg voor.

3. Bezuinigingsvoorstellen

Het aandeel van dit programma in de totale bezuinigingsoperatie blijkt uit onderstaande tabel:
Bedragen * € 1.000

Werk, Inkomen en Zorg	2005	2006	2007	2008
Lagere subsidiëring sociale zorg	10	20	30	30
Regionaal Indicatie Orgaan		495	495	495
Totaal	10	515	525	525

Subsidies Sociale Zorg

De gemeente verstrekt aan diverse partijen en instellingen subsidies op het gebied van de sociale zorg. Hierbij kan worden gedacht aan bijvoorbeeld:

· subsidies voor projecten waarmee een subsidiebedrag is gemoeid van € 70.000;

· subsidies aan grote instellingen; subsidiebedrag € 2.356.000;

· subsidies voor de EZH-projecten; subsidiebedrag € 134.000;

· overige subsidies; subsidiebedrag € 807.000.

Met name in het geval van subsidies aan grote instellingen is vaak sprake van specifieke uitkeringen van het Rijk. Deze blijven in het kader van de bezuinigingen bij de gemeente Delft buiten beschouwing.

Voor de subsidies die niet gebonden zijn aan beperkingen van het Rijk is het wel mogelijk om een lager subsidiebedrag beschikbaar te stellen. Het college van B&W heeft een voorkeur voor gerichte bezuinigingen op diverse subsidies boven de ‘kaasschaafmethode’. Concrete voorstellen voor 2005 worden momenteel uitgewerkt.

Regionaal Indicatieorgaan

Het Regionaal Indicatieorgaan Delft Westland Oostland (RIO DWO) verzorgt de indicatiestelling voor o.a. AWBZ-voorzieningen en gehandicaptenzorg. De kosten van het RIO DWO worden momenteel betaald door de deelnemende gemeenten. De afgelopen jaren hebben de gemeenten aanzienlijke bedragen vrijgemaakt voor de activiteiten van het RIO.

In 2005 is naar verwachting sprake van centralisering van de verantwoordelijkheid voor de RIO’s naar het Rijk. Dit betekent dat de kosten van het RIO DWO voor de gemeente Delft naar verwachting zullen dalen. Als de overgang van de indicatiestelling naar het Rijk in 2005 niet doorgaat, dan is deze bezuiniging uiteraard niet haalbaar.